Wykonywanie zawodu prawnika w UE

Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej otworzyło przed Polskimi prawnikami szerokie możliwości wykonywania swojego zawodu w innych krajach wspólnoty. Zasady wykonywania zawodu prawnika w Unii Europejskiej uregulowane są dwustopniowo. Pierwsze pole regulacji to prawo pierwotne, wynikające z Traktatu ustanawiającego Wspólnoty Europejskie.

Oprócz przepisów Traktatu, zagadnienie to jest regulowane przez 2 dyrektywy, dotyczące wzajemnego uznawania kwalifikacji i wykonywania zawodu:

1) Dyrektywa Rady z dnia 22 marca 1977 mająca na celu ułatwienie skutecznego korzystania przez prawników ze swobody świadczenia usług. (77/249/EWG)

2) Dyrektywa 98/5/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 lutego 1998 mająca na celu ułatwienie stałego wykonywania zawodu prawnika w Państwie Członkowskim innym niż Państwo uzyskania kwalifikacji zawodowych.

Oprócz regulacji unijnych, każde z Państw Członkowskich posiada swoje przepisy krajowe, regulujące te zagadnienie w ramach regulacji unijnych.

Obywatel innego państwa Unii, który chce odbywać aplikacje w Polsce, musi mieć ukończone studia, które uprawniają go do wykonywania zawodu prawnika. Musi spełniać także inne wymagania ustawowe, jak np. nieskazitelność charakteru. Jeżeli spełnia te wymagania i pozytywnie zda egzamin konkursowy na aplikacje, to właściwa rada nie może odmówić mu wpisu na listę aplikantów, zauważa Marek Zaliso w "Gazecie Prawnej".

Z ustawy o radcach prawnych wynika i prawa o adwokaturze wynika, iż aplikantem radcowskim albo adwokackim może m. in. być osoba, która ukończyła zagraniczne studia prawnicze uznane w Polsce. Uzyskany poza granicami kraju tytuł magistra musi jednak dawać uprawnienie do wykonywania zawodu prawnika w tym kraju. Obywatel państwa Unii, które chce odbywać aplikacje w Polsce, musi oczywiście spełniać pozostałe wymagania ustawy.

Kwestia wpisu na listę aplikantów adwokackich była przedmiotem orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu (ETS). ETS wypowiedział się w tej kwestii w wyroku w sprawie C-313/01 Morgenbesser v. Consiglio dell’Ordine degli Avvocati di Genova. Sprawa dotyczyła obywatelki francuskiej, która ukończyła uniwersyteckie studia prawnicze we Francji. Zamieszkiwała ona we Włoszech, gdzie ubiegała się o wpis na listę aplikantów adwokackich. Samorząd zawodowy adwokatów odmówił jej wpisu na tej podstawie, iż nie posiada ona wymaganego przez prawo włoskie dyplomu uzyskanego we Włoszech lub równoważnego z dyplomem włoskim. Zdaniem jednak zainteresowanej odmowa wpisania jej na listę aplikantów naruszyła prawo wspólnotowe. Wobec tego włoski sąd kasacyjny zwrócił się w przedmiotowej sprawie do ETS z wnioskiem o rozpatrzenie pytania prejudycjalnego. ETS w wyroku w sprawie C-313/01 Morgenbesser rozstrzygnął, iż: aplikacja nie jest wykonywaniem zawodu prawniczego w rozumieniu dyrektywy 98/5/EG (tzw. dyrektywa adwokacka), a dostęp do aplikacji podlega ocenie ze względu na zakazy dyskryminacji określone w art. 39 TWE i 43. Dlatego też właściwa Rada, która decyduje o przyjęciu na aplikację, musi rozważyć, w jakim stopniu wykształcenie i doświadczenie zawodowe osoby ubiegającej się o wpis na listę aplikantów, która ukończyła studia w innym państwie członkowskim Unii, spełnia wymogi prawa wewnętrznego, jakie są wymagane dla wpisu na aplikację.

Źródło:"Gazeta Prawna"